Tenis ziemny to jedna z najbardziej popularnych dyscyplin sportowych na świecie, przyciągająca miliony fanów dzięki swojej widowiskowości i złożoności. Zrozumienie zasad gry, w tym liczby setów, które można rozegrać w meczu, jest kluczowe dla pełnego docenienia tej dyscypliny. W artykule przyjrzymy się szczegółowo zasadom punktacji, formatom rozgrywek oraz specyfice różnych turniejów, by rozwiać wszelkie wątpliwości na ten temat.
Jak działa punktacja w tenisie?
System punktacji w tenisie jest wyjątkowy i różni się od innych dyscyplin sportowych. Każdy mecz składa się z punktów, gemów i setów, które tworzą hierarchiczną strukturę gry. Aby lepiej zrozumieć, ile setów rozgrywa się w tenisie, warto najpierw przyjrzeć się, jak naliczane są punkty w tej dyscyplinie.
Punktacja w tenisie ma swoje korzenie w średniowiecznej Francji, gdzie do oznaczania wyniku używano tarczy zegara. Stąd nietypowe nazwy punktów:
- „0” – brak punktu, nazywany „love”,
- „15” – jeden punkt,
- „30” – dwa punkty,
- „40” – trzy punkty,
- czwarty punkt – wygrany gem, pod warunkiem przewagi dwóch punktów nad przeciwnikiem.
Jeśli obaj zawodnicy zdobędą po trzy punkty (40:40), dochodzi do równowagi, czyli tzw. „deuce”. Aby wygrać gema, zawodnik musi zdobyć dwa kolejne punkty – pierwszy daje „przewagę”, a drugi kończy gema. W przypadku remisu gra toczy się, aż jeden z zawodników uzyska wymagane dwa punkty przewagi.
Od gemów do setów
Gemy są podstawowym elementem budowy seta. Aby wygrać seta, zawodnik musi zdobyć sześć gemów, utrzymując przewagę co najmniej dwóch gemów nad przeciwnikiem. Typowy wynik seta to 6:4 lub 7:5. W przypadku remisu 6:6 rozgrywany jest tie-break, który decyduje o zwycięstwie w secie.
W tie-breaku punkty liczone są standardowo (1, 2, 3 itd.), a zwycięża zawodnik, który pierwszy zdobędzie 7 punktów z przewagą dwóch punktów. Jeśli wynik w tie-breaku osiągnie 6:6, gra toczy się dalej, aż jeden z zawodników uzyska wymaganą przewagę.
Ile setów rozgrywa się w meczu tenisowym?
Liczba setów w meczu tenisowym zależy od formatu turnieju oraz płci zawodników. Istnieją dwa główne formaty rozgrywania meczów: best-of-three (do dwóch wygranych setów) oraz best-of-five (do trzech wygranych setów).
Format best-of-three
W formacie best-of-three zawodnik musi wygrać dwa sety, aby zwyciężyć w meczu. Oznacza to, że mecz może składać się z dwóch lub trzech setów. Ten format jest najczęściej stosowany w:
- turniejach kobiecych (WTA),
- większości turniejów męskich (ATP), z wyjątkiem turniejów wielkoszlemowych,
- turniejach deblowych,
- rozgrywkach olimpijskich (z wyjątkiem finałów mężczyzn do 2016 roku).
Mecze w tym formacie trwają średnio od 1,5 do 2,5 godziny, co czyni je mniej wymagającymi fizycznie w porównaniu do formatu best-of-five.
Format best-of-five
Format best-of-five wymaga, aby zawodnik wygrał trzy sety, aby zwyciężyć w meczu. Oznacza to, że mecz może składać się z trzech, czterech lub pięciu setów. Format ten jest stosowany w:
- turniejach wielkoszlemowych dla mężczyzn, takich jak Australian Open, Roland Garros, Wimbledon i US Open,
- finałach Pucharu Davisa,
- niektórych historycznych finałach turniejów ATP.
Mecze w tym formacie są znacznie bardziej wymagające fizycznie i mentalnie, a ich długość może wynosić od 2,5 do 4 godzin, a czasem nawet więcej.
Najdłuższy mecz w historii tenisa miał miejsce podczas Wimbledonu w 2010 roku i trwał aż 11 godzin i 5 minut.
Specyfika turniejów wielkoszlemowych
Turnieje wielkoszlemowe są najbardziej prestiżowymi zawodami w tenisie. Mecze mężczyzn rozgrywane są w formacie best-of-five, natomiast kobiety rywalizują w formacie best-of-three. Każdy z turniejów ma swoje unikalne cechy i tradycje, które wpływają na sposób rozgrywania meczów.
Decydujący set
Od 2022 roku wszystkie turnieje wielkoszlemowe przyjęły jednolite zasady dotyczące decydującego seta. Przy stanie 6:6 w trzecim secie u kobiet i piątym u mężczyzn rozgrywany jest super tie-break do 10 punktów z przewagą co najmniej dwóch punktów.
Jak liczba setów wpływa na strategię gry?
Liczba setów ma kluczowy wpływ na strategię zawodników. W meczach do trzech wygranych setów (best-of-five) gracze muszą bardziej dbać o zarządzanie energią i wytrzymałość. Z kolei w formacie best-of-three zawodnicy często przyjmują bardziej agresywną taktykę od samego początku, ponieważ nie ma miejsca na wolny start.
Strategiczne podejście do meczu obejmuje:
- utrzymanie równomiernego tempa gry,
- efektywne korzystanie z przerw na odpoczynek,
- adaptację do zmieniających się warunków i stylu gry przeciwnika.
Każdy mecz tenisowy jest wyjątkowy i wymaga od zawodników elastyczności w podejściu, co czyni tę dyscyplinę niezwykle fascynującą.
Co warto zapamietać?:
- System punktacji w tenisie składa się z punktów, gemów i setów; aby wygrać gema, należy zdobyć cztery punkty z przewagą dwóch.
- W meczu tenisowym można rozgrywać dwa formaty: best-of-three (do dwóch wygranych setów) oraz best-of-five (do trzech wygranych setów).
- Format best-of-three jest stosowany w większości turniejów kobiecych i męskich (z wyjątkiem wielkoszlemowych), a mecze trwają średnio od 1,5 do 2,5 godziny.
- W turniejach wielkoszlemowych mężczyźni grają w formacie best-of-five, co czyni mecze bardziej wymagającymi fizycznie, trwającymi od 2,5 do 4 godzin.
- Od 2022 roku w decydującym secie turniejów wielkoszlemowych przy stanie 6:6 rozgrywany jest super tie-break do 10 punktów z przewagą dwóch punktów.
